برای انتخاب تجهیزات قالب بندی به چه نکاتی توجه کنیم؟

هنگامی که قرار است پروژه ساخت یک سازه آغاز شود، خرید تجهیزات مورد نیاز برای اجرای آن سازه یکی از مراحل مهم پروژه خواهد بود. در آغاز کار، بر اساس نوع و نیازمندی های پروژه، نقشه ساخت طراحی می شود و سپس نوبت آن است که تجهیزات لازم برای اجرا، به خصوص تجهیزات قالب بندی برای بتن ریزی سازه، بر اساس نیازمندی ها و طراحی انجام شده، تهیه شود. در این مقاله قصد داریم راهنمای انتخاب تجهیزات قالب بندی به روش پلای وود را ارائه کنیم که یکی از روش های پرکاربرد قالب بندی و اجرا در ایران است.

نکات انتخاب تجهیزات قالب بندی پلای وود

پلای وود یک محصول چوبی با طراحی مهندسی شده است که از لایه های نازک چوبی با اتصال تحت پرس به کمک چسب ساخته می شود. به دلیل ساختار مناسب این تخته و تحمل بار مناسب، این تخته برای ساخت قالب بتن نیز استفاده می شود.

البته تخته پلای وود در کنار سایر تجهیزات قالب بندی، یک قالب کامل را تشکیل می دهند؛ اگر هر کدام از این تجهیزات با یکدیگر همخوانی نداشته باشند یا متناسب با نیازمندی های نقشه طراحی شده برای سازه انتخاب نشده باشند، عملکرد قالب بندی می تواند با مشکل روبه رو شود و عملیات اجرایی را متوقف کند. به همین دلیل انتخاب تجهیزات قالب بندی در روش استفاده از پلای وود، بسیار حساس است و می تواند کل پروژه را تحت تاثیر قرار دهد؛ بنابراین توجه به نکات زیر می تواند تا حد زیادی از بروز این مشکلات جلوگیری کند.

1- بررسی نیازمندی های نقشه طراحی شده

زمانی که نوع سازه مشخص و طراحی آن انجام می شود، میزان بتن ریزی، بارهای وارده و حساسیت های آن مشخص می شود؛ سپس بر اساس طراحی این سازه، کار طراحی نقشه برای قالب بندی مناسب ساخت این سازه نیز انجام می شود. یکی از اولین مراحل در انتخاب تجهیزات قالب بندی این است که نقشه قالب بندی مورد بررسی قرار بگیرد. نیازمندی های قالب بندی در این بخش به طور کامل مشخص شده است. لازم است تهیه تجهیزات با هماهنگی کامل با طراحی انجام شده صورت گیرد. برای مثال اگر در طراحی پنل های قالب برای بتن ریزی یک ستون، 4 پنل در نظر گرفته شده است، تعداد تخته های پلای وود بر اساس ابعاد هر پنل مشخص خواهد شد.

2- انتخاب پلای وود مناسب قالب بندی

یکی از مهم ترین اجزای یک قالب پلای وود، تخته های پلای وود هستند. در این مرحله که تعداد تجهیزات مورد نیاز قالب بندی مشخص شده است، حال باید به سراغ بررسی ویژگی مورد نیاز هر کدام بروید. تخته پلای وود مناسب قالب بندی معمولا باید دارای ویژگی های زیر باشد:

• ضخامت 18 میلی متر
• ابعاد استاندارد 122×244 سانتی متر
• روکش فیلم فیس
• نوع چسب WBP
• لبه های آب بندی شده
• سطح یکنواخت و بدون گره یا تاب خوردگی
• جنس چوب به کار رفته در ساخت لایه ها
• تعداد لایه ها

تخته پلای وودی که 6 ویژگی بالا را داشته باشد، معمولا برای استفاده در ساخت پنل های قالب مناسب است. برای این که بتوانید انتخاب مناسبی داشته باشید بد نیست که از یک تامین کننده تخصصی محصولات قالب بندی پلای وود کمک بگیرید و این 6 نکته را در محصولاتی که ارائه می دهد بررسی کنید.

3- انتخاب تجهیزات باربر قالب بندی

برای نصب پنل های قالب اغلب نیاز به تجهیزاتی است که به عنوان سازه باربر، مهاری یا زیرسازی قالب استفاده می شوند. انتخاب اشتباه این تجهیزات می تواند به سقوط قالب، خراب شدن فرایند بتن ریزی، جدا شدن پنل ها و عدم ثبات قالب ها منجر شود. مهم ترین تجهیزات باربر که به همراه قالب پلای وود معمولا در قالب بندی مورد استفاده قرار می گیرند موارد زیر هستند.

· تیر H20

 یکی از اجزایی که به همراه قالب پلای وود معمولا در قالب بندی ها استفاده می شود، تیرهای با سطح مقطع H شکل است. این تیرها به عنوان زیرسازی به خصوص در زمان قالب بندی سقف استفاده شده و پلای وود روی آن قرار می گیرد. در انتخاب این تیر باید توجه شود که طول تیر با اطلاعات مشخص شده در مرحله اول یعنی طراحی نقشه قالب بندی همخوانی داشته باشد و قابلیت تحمل بار قالب سقف را داشته باشد.

· چوب چهارتراش

یکی از تجهیزات دیگری که معمولا به عنوان زیرسازی سقف، مهاری قالب ها و عضو باربر استفاده می شوند، چهارتراش هستند. در انتخاب این محصول باید توجه داشته باشید که سطح ابعاد سطح مقطع و طول این تیر، متناسب با قسمتی که قرار است استفاده شود، انتخاب شود. معمولا سطح مقطع 10 ×10 سانتی متری برای زیرسازی سقف استفاده می شود و سطح مقطع های کوچکتر برای استفاده به عنوان مهاری یا پشت بند قالب استفاده می شوند.

· سولجر

سولجرها نیز نوعی از تجهیزات قالب بندی هستند که به عنوان پشت بندی و مهاری برای قالب های سنگین و بزرگ، مانند دیوارهای با ارتفاع بالا و طول زیاد، استفاده می شوند. برای مهار بار ناشی از وزن قالب و همچنین فشار وارده از سوی بتن، از سولجر برای قسمت پشت بند استفاده می شود. در هنگام انتخاب باید به جنس ورق فولادی به کار رفته در ساخت سولجر، ابعاد سطح مقطع و ارتفاع مناسب آن با نقشه قالب، توجه داشته باشید.

· جک سقفی

از جمله تجهیزات باربری که برای نگهداری قالب سقف و تحمل بار آن استفاده می شود. در انتخاب این محصول باید ارتقاع و نوع جک متناسب با نوع نقشه سازه در نظر گرفته شود.

نکته: در انتخاب تجهیزات باربر و مهاری مهم ترین مسئله انتخاب ابعاد است که باید با توجه داده های مشخص شده در بخش طراحی نقشه قالب و تعداد پنل های آن مشخص شود. بنابراین نمی توان یک عدد ثابت برای این اجزا تعیین کرد.

4- انتخاب تجهیزات اتصال و نصب قالب

در کنار اجزای اصلی قالب، تجهیزات باربر و پشت بند، تجهیزاتی که در زمان نصب به کار گرفته می شوند و نقش اتصال پنل های یک قالب به یکدیگر را بر عهده دارند نیز اهمیت دارند. اگر تجهیزاتی که برای نصب پنل ها و اتصال سایر اجزای باربر و مهاری انتخاب می شوند، کیفیت مطلوبی نداشته باشند یا مناسب نوع قالب نباشند، جدا شدن این اجزا در زمان وارد شدن فشار ناشی از بتن ریزی محتمل خواهد بود.

• پین و گوه: توجه کنید که پین و گوه ای که برای اتصال قالب ها استفاده می کنید از فولاد با کیفیت ساخته شده باشد و ضخامت آن متناسب با اتصال مورد نیاز بین قالب ها انتخاب شود.
• گیره قالب: برای اتصال پنل های قالب به یکدیگر و اتصال پشت بند به قالب از گیره استفاده می شود. بنابراین ابعاد گیره باید متناسب با ابعاد پشت بند و پنل قالب انتخاب شود. همچنین توجه کنید که گیره از فولاد درجه یک ساخته شده باشد و دست دوم نباشد.
• بولت: بولتی که انتخاب می کنید پوشش گالوانیزه داشته باشد که کار آب بندی قالب برای عدم نشت بتن در زمان بتن ریزی را به درستی انجام دهد. همچنین نوع بولتی که انتخاب می کنید متناسب با کاربرد آن باشد؛ برای اتصال سولجر به پشت بند از بولت عصایی و برای اتصال دو وجه قالب از بولت دو سر رزوه یا تمام رزوه استفاده کنید.
• کلمپس: دقت کنید که کلمپس از چدن نشکن ساخته شده باشد و به خوبی از لغزش یا جا به جایی اجزایی که باید در قالب بندی به هم متصل شوند جلوگیری کند.
• واشرکاس: یکی دیگر از اجزای اتصال پشت بند و سولجر به قالب است که در زمان استفاده از بولت ها به کار گرفته می شود. توجه داشته باشید که ضخامت آن بین 4 تا 5 میلی متر و با قطر بولت سازگار باشد.

نتیجه گیری

انتخاب تجهیزات قالب بندی برای جلوگیری از باز شدن پنل های قالب و هرگونه مشکل در عملیات بتن ریزی باید به دقت انجام شود. اگر هر یک از اجزای مورد استفاده در قالب بندی مشکلی داشته باشند، در ابعاد اشتباه انتخاب شده باشند یا با نوع قالب بندی همخوانی نداشته باشند، ممکن است کل پروژه با توقف روبه رو شود. بنابراین توجه به نکاتی که در انتخاب تجهیزات مناسب قالب بندی در این مقاله به آن ها اشاره شد، می تواند تا حد خوبی از بروز مشکل جلوگیری کند.